Grootloge
van België
                                 

Hieronder geven we eerst een definitie. De verschillende elementen diepen we daarna uit in verschillende vragen.

Een definitie van Vrijmetselarij

Wat is de symbolische methode?

De menselijke geest gebruikt veel zinnebeelden, dat zijn beelden of voorwerpen die naar een andere vaak niet-aanschouwelijke werkelijkheid verwijst zoals de duif voor de vrede. of de palm voor overwinning. Zo ontstaat beeldspraak.

Om de symbolische methode in de vrijmetselarij te begrijpen moeten we het onderscheid maken tussen allegorie en symbool.

De symbolische methode bezorgt dus de mens een grotere zelfkennis. Deze zelfkennis laat de mens toe om bewuster keuzes te maken in het leven, en dus te werken aan de eigen vervolmaking. Die vervolmaking kan op verschillende vlakken liggen:

De Vrijmetselarij heeft geen doctrine en zeker geen dogma's. De symbolische methode is dus een persoonlijke weg. Ze heeft zin wanneer iemand bewust zoekend is in het leven. Dat kan uit natuurlijke nieuwsgierigheid, naar aanleiding van een intense persoonlijke ervaring, of van een existentiële crisis waar men zingevingvragen stelt... De Vrijmetselarij is voor alle duidelijkheid geen therapeutische zelfhulpgroep.

Veel zelfde symbolen worden zowel gebruikt in de Loge als in religies. Maar in de Loge worden ze gebruikt in een ritueel gericht op de persoonlijke zoektocht vanuit de diepte van zijn wezen.

De Vrijmetselarij is dus vooral een methode. Ze is dus geen systeem want ze heeft geen voorschriften. Ze is evenmin een religie want ze heeft geen heilsleer. En ze is geen godsdienst want ze heeft geen (eigen) god, laat staan een god om te dienen.

Welke symboliek gebruikt de vrijmetselarij?

Daarnaast is ook het overvloedig gebruik van lichtsymboliek typisch voor de Vrijmetselarij.

Naarmate de arbeid van de Vrijmetselaar vordert worden de symbolen de beelden die meer zeggen dan duizend woorden over de persoonlijke opvattingen van de Vrijmetselaar, een spiegel van zijn ziel, hart en geest.

Wat zijn rituelen? Wat is het geheim?

De visuele en de materiële voorstelling van symbolen leent zich zeer goed tot persoonlijke meditatie waarbij gedachten in de diepte dringen.
In een ritueel komen symbolen tot leven in symbolische handelingen. Een ritueel dat samen uitgevoerd wordt werkt op alle zintuigen, en leent zich goed om op de gevoelens, het hart en de intuïtie in te werken.

Maar hoe het werkt en wat het teweeg brengt is bij elk verschillend. Het is ook moeilijk mededeelbaar in woorden. Want indien het wel makkelijk in woorden was mee te delen, dan zou heel de symbolische methode overbodig zijn. Precies het moeilijk mededeelbare van de persoonlijke ervaring is de ware en enige betekenis van het zo vaak verkeerd begrepen maçonniek geheim. (Zie ook: Waarom is de Vrijmetselarij discreet?)

Wat is de rol van de broederlijkheid?

Wat is initiatie of inwijding?

De inwijding is de eerste keer dat men een ritueel meemaakt waarin symbolen geëvoceerd en meegedeeld worden. Dit is tezelfdertijd een initiatie (van het Latijn initium, begin), d.w.z. dat men aan de symbolische arbeid kan beginnen.

De symbolen en rituelen zijn gegroepeerd in drie graden: leerling, gezel en meester. In elke graad neemt de symbolische bagage toe.

Wat is een Loge of Werkplaats?

Welke andere maçonnieke activiteiten zijn er?

Naast de initiaties zijn er ook andere activiteiten zoals

Wat is de universele broederlijkheid en
de vooruitgang van de mensheid?

De broederlijkheid is niet alleen wat vrijmetselaars bindt en hun arbeid ondersteunt.  Tezelfdertijd streven vrijmetselaars er ook naar dat alle mensen ooit broeders moge worden, met andere woorden dat mensen elkaar helpen om hun menswaardigheid te verhogen. Dit omvat het bouwen van bruggen tussen mensen van verschillende gezindheid die elkaar anders misschien nooit zouden ontmoet hebben. Maçonnieke tolerantie is dus een actieve houding om van elkaar te leren, en dus zeker geen vorm van apartheid waar andere opinies passief gedoogd worden.
Maçonnieke broederlijkheid betekent niet dat iedereen Vrijmetselaar moet worden! Vrijmetselarij is immers vooral een methode, deze kan iemand al dan niet liggen.

De Vrijmetselarij definieert niet wat de vooruitgang der mensheid inhoudt. Ook dat is het voorwerp van de arbeid van de vrijmetselaar.
We kunnen hier herinneren aan het devies van Willem de Zwijger:

Het is niet nodig te hopen om te ondernemen,
noch te slagen om te volharden

Precies omdat elke vrijmetselaar een eigen invulling geeft van de vooruitgang der mensheid is de Vrijmetselarij zelf geen forum dat maatschappelijke actie voert. Het is aan de vrijmetselaars om zich te verenigen met andere mensen van goede wil om concrete acties te voeren rond materieel welzijn, onderwijs, gezondheid, ontvoogding, democratie, mensenrechten... Deze lijst is ver van volledig.

De dagelijkse professionele arbeid is voor de Vrijmetselaar een evidente plaats om aan de vooruitgang van de mensheid te werken. Het is immers in het dagelijkse dat de mens zijn eigen zinvolheid en vrijheid kan beleven, het bewijs leveren van zijn integratie, van zijn eenheid en van zijn liefde tot de medemens, nl. door steeds hogere verplichtingen jegens de Mensheid op zich te nemen. Welke hogere verplichtingen men op zich neemt hangt af van de persoonlijkheid. Deze zullen verschillen van individu tot individu, naargelang van zijn geestelijke inzichten en verantwoordelijkheidsbesef.

Een zeer korte geschiedenis van de Vrijmetselarij

De juiste geschiedenis van de Vrijmetselarij is (nog) niet helemaal gekend.

Maar het is veilig te stellen dat de tijdsgeest van de Renaissance een gunstige voedingsbodem was waarin een aantal stromingen elkaar bevruchtten

Anderzijds waren er in Europa godsdienstoorlogen tussen de verschillende varianten van het christendom.

Dit "brouwsel" kristalliseerde zich uit in groeperingen, analoog aan deze van de operatieve loges van metselaars bouwvakkers en architecten: de speculatieve loges van vrijmetselaars. Mensen van verschillende afkomst, religie en beroep komen er komen om na te denken en te werken aan een betere, nieuwe wereld. Zo poogt de vrijmetselarij the "Center of the Union" te zijn.

Hoewel er al in het begin van de l7e eeuw een Grootloge in Schotland bestond, is 1717 een belangrijke datum in de organisatie van de Vrijmetselarij. Dat jaar verenigen enkele loges in Londen zich in een Grootloge. Van hieruit vestigt de Vrijmetselarij zich kort daarop op het continent, en kent zij een eerste bloei, ook in onze streken.

Is de Vrijmetselarij verwekt in de renaissance, dan kan men stellen dat ze een kind is van de Verlichting in de 18de eeuw. Door het werken met symbolen en rituelen spreekt zij niet alleen de rationele geest aan, maar ook het hart en de emoties.

In onze streken grijpt Jozef II in omstreeks 1785 en blijven er slechts 3 loges over. De inval van het Franse revolutionaire leger in 1792 brengt een nieuwe opgang van de Vrijmetselarij mee, die zich onder de bescherming van het zeven jaar eerder opgerichte Grootoosten van Frankrijk stelt. Met de oprichting van België ontstaat het Grootoosten van België die de Belgische loges verenigt.

Zie verder:

Het Belgisch Museum van de Vrijmetselarij

De eerste bedoeling is de bezoeker aan te zetten tot bezinning vertrekkende van fundamentele ideeën die de vrijmetselaars onderschrijven. Het museum tracht ook de maçonnieke methode bevattelijk te maken voor het publiek.

Het is toegankelijk voor iedereen.
Adres : Lakensestraat 79 - 1000 Brussel
Telefoon en Fax: 02-2230604
Open op donderdag van 14 tot 17 uur en op afspraak voor rondleidingen van groepen van minstens 15 personen.
 

Meer lezen over Vrijmetselarij

Als basiswerk raden we aan:

Zie verder ook http://www.mason.be/nl/biblio.htm

Wie het Frans machtig is raden wij aan ook een kijkje te nemen in de Franstalige boekenlijst
http://www.mason.be/fr/biblio.htm .